اخبار داغ

روزی که “خنده داره” !!

خراسان: شانزدهم آگوست، روز جهانی جوک است.به همین بهانه تصمیم گرفتیم تا ریشه جوک را مورد ارزیابی قرار دهیم و تغییراتی را که جوک‌ها در طول تاریخ داشته‌اند، مرور کنیم. و همچنین می‌گوییم که چطور حین تعریف کردن جوک اجرای خوبی داشته باشید. تاریخچه جوک  در جهان و ایران چند دهه قبل لوح گلی ۳۵۰۰ […]

اشتراک گذاری
26 مرداد 1399
159 بازدید
کد مطلب : 3641

خراسان: شانزدهم آگوست، روز جهانی جوک است.به همین بهانه تصمیم گرفتیم تا ریشه جوک را مورد ارزیابی قرار دهیم و تغییراتی را که جوک‌ها در طول تاریخ داشته‌اند، مرور کنیم. و همچنین می‌گوییم که چطور حین تعریف کردن جوک اجرای خوبی داشته باشید.

خنده بر هر درد بی درمان دواست

تاریخچه جوک  در جهان و ایران

چند دهه قبل لوح گلی ۳۵۰۰ ساله‌ای در کشور عراق کشف شد که روی آن مطالبی همچون معماهای بامزه نوشته شده بود. دانشمندان بر این عقیده اند که این جوک‌ها توسط یک دانشجوی عصر بابل در حدود ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نگاشته شده‌ است.در زبان فارسی هم فخرالدین علی صفی ، نویسنده مهم‌ترین کتاب طنز فارسی است. پس از آن می‌توان به حکایات و هزلیات سعدی و دیوان عبید زاکانی به عنوان پیشگامان شوخی‌های رندانه و پرمغز در زبان و ادبیات فارسی اشاره کرد. همچنین بخش عظیمی از ضرب‌المثل‌های آمده در «امثال و حکم» دهخدا معانی طنزآمیز دارند و این نشان می‌دهد که طنز و لطیفه‌ در فرهنگ عامه مردم این سرزمین چه جایگاه ممتازی داشته ‌است.

مروری بر تغییرات ژانر جوک‌ها در گذر زمان

با توجه به اتفاقات و شرایطی که یک جامعه و افراد آن از سر می‌گذرانند، نوع و ژانر جوک‌ها هم در طول تاریخ تغییر می‌کند، که ممکن است برای نسل‌های بعدی خنده‌دار باشد یا خیر.زمانی جوک‌ها حول حاضرجوابی‌های افرادی مانند نصرالدین،عبید و … و بحث‌هایشان با پادشاهان بود و امروزه درباره خاطرات شخصی که بیشترشان ساخته ذهن طنزپردازان است.

جوک زیرخاکی تا پ ن پ ! دیروزی

به عنوان نمونه حدود ۸۰۰ سال از ساختن این لطیفه می‌گذرد: «ساده‌دلی به جنگ رفته بود. سپر بزرگی با خود داشت که برای محافظت از جان خویش برده بود. چندی نگذشت که از بالای قلعه سنگی بر سرش زدند و بشکستند. دست بر سر شکسته گذاشت و گفت: «مگر کورید؟ سپر به این بزرگی را نمی‌بینید و سنگ بر سرم می زنید؟».

چند صد سال بعد این جوک مردم را به خنده می‌انداخت: پسر شخصی در چاه افتاد. سر در چاه کرد و گفت: «جان بابا! جایی نرو تا من بروم ریسمان بیاورم و تو را بیرون بکشم»!

همین چند سال پیش به این جوک می‌خندیدیم: رفتم پمپ بنزین به آقاهه گفتم ۴۰ تا بزن! گفت ۴۰ لیتر؟ گفتم: «پ نه پ، ۴۰ تا قاشق چای‌خوری!»

جوک خوب‌و‌بد نداریم
جوک‌گوی خوب و ‌بد داریم

فیلم «ورود آقایان ممنوع» را یادتان هست؟در آن فیلم آقای دکتر می‌خواست به جبلی جوک گفتن را یاد بدهد و یک نکته طلایی گفت: «ببین جبلی، جوک خوب‌و‌بد نداریم، جوک‌گوی خوب‌و‌بد داریم»! توصیه‌ای طلایی برای این‌که بدانیم بامزه بودن خود جوک کافی نیست، اجرای ما مهم‌تر است.

مثلث طلایی جوک

قبل از تعریف کردن جوک، باید مثلث طلایی شرایط جوک گفتن را بررسی شود. یعنی زمان مناسب، مکان مناسب و آدم مناسب. یعنی لحظه‌ای باید جوک را بگویید که جمع آمادگی داشته باشد،زمانی که بازی دو تیم فوتبال به ضربات پنالتی کشیده و… زمان مناسبی نیست. مکان مناسب هم مانند زمان مهم است؛ وقتی داخل ماشین هستید و صدای موزیک بلند است، وقتی همسرتان در حال جاروبرقی کشیدن است و خیلی مثال‌های دیگر، شما اگر جوک خوب را با تکنیک خوبی تعریف کنید اما زمان و مکانش مناسب نباشد خرابکاری کرده‌اید، اما آدم‌های مناسب ضلع سوم است، یعنی مخاطب شما یکدست باشد، جوکی نگویید که مناسب بچه‌ها نیست یا برای بچه‌ها جالب است و بزرگ ترها را نمی‌خنداند. یا از اطلاعات ذهنی مخاطب دور است و منظورتان را نمی‌فهمد. به‌طور مثال نمی‌شود برای مادربزرگتان جوک بگویید و حین آن به رونالدو ارجاع بدهید.

نکاتی دیگر

زور نزنید| اشتباه بزرگ این است که هی جو بدهید و بگویید: «یک جوک میگم روده بر بشین» یا وسط جوک خودتان بخندید. جوک خوب نیازی به این کارها ندارد.
 جوک سخت| اگر مسلط نیستید، اگر جوک و ارجاعاتش نیاز به تقلید صدا دارد یا تکنیک خاصی می‌طلبد به گفتن یک لطیفه ساده بسنده کنید.
 شعور مخاطب را دست کم نگیرید| شما باید جوک را تعریف کنید و بعد ضربه پایانی را بزنید و مابقی چیزها را به مخاطب واگذار کنید (اصغر فرهادی طور)!!. نمی‌شود جوک و تفسیرش را با هم برایش ارائه کنید. مدام جوک را توضیح ندهید و نگویید: «فهمیدی چی شد؟ منظورش این بود که…»
جدی باشید| اگر خنده‌تان گرفت بخندید اما به‌زور نخندید؛ سرد و ساده و جدی جوک را بگویید و در ضربه نهایی خوب مکث کنید تا مخاطب غافلگیر شود.
مرور کنید| قبل از بیان جوک، یک‌بار آن‌را در ذهن‌تان مرور کنید، از جمع‌های کوچک مثل همسر و برادر شروع کنید بعد جوک را در جمع بزرگ اجرا کنید. بدترین اتفاق آن است که جوکی را بگویید و وسطش مکث کنید تا ادامه‌اش را به‌یاد بیاورید. سعی کنید در تمرین‌ها جوک را کوتاه‌تر کنید و از تصویرسازی استفاده کنید تا ملموس‌تر باشد.
 هیچ کار دیگری نکنید| همان‌طور که لازم است جو و جمع برای جوک گفتن شما آماده باشد خود شما هم نباید وسط جوک گفتن تلفن را چک کنید، تخمه بخورید، با کنترل تلویزیون ور بروید و…
 نترسید| نگران بازخورد منفی، نخندیدن و متلک دیگران نباشید. هدف جوک گفتن این است که دورهمی شما شیرین شود. حتی با خودتان شوخی کنید و اسم خودتان را به‌جای شخصیت اصلی جوک بگویید تا دیگران بدانند از متلک و بازخورد منفی نمی‌ترسید.
 جمع را تخریب نکنید| بدترین کار این است وقتی یک نفر در جمع سوتی می‌دهد شما بگویید یاد فلان جوک افتادم! بدتر این‌که بپرسید: «اون جوکه رو شنیدین طرف میره جنگل خرس میاد جلوش، اونم میگه فلان» نمی‌شود یک جوک را کامل  تعریف کرد تا بپرسید بقیه آن‌را شنیدند یا نه. یا جوک را بگویید یا نگویید. اما سوال نکنید. 

منابع بخشی از این پرونده: دنیای اقتصاد، خبرآنلاین، ایسنا

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *